تبليغاتX
مرز، امنيت مرزي و آمايش مناطق مرزي

مرز، امنيت مرزي و آمايش مناطق مرزي

مطالب و اطلاعاتي در زمينه مرز، امنيت مرزي، مناطق مرزي، آمايش مناطق مرزي، مديريت مرز و مرزهاي ايران

مديريت مرز حلقه گم شده همگرايي و برقراري امنيت در خليج فارس


نگارنده:

محسن جان پرور

 چکیده:

در زمينه اهميت و نقش برجسته ژئوپليتيكي و ژئواستراتژيكي خليج فارس و همچنين علل و عوامل همگرايي و واگرايي در خليج فارس مطالب و مقالات بسياري از سوي انديشمندان و صاحب نظران بيان شده است. حتي در زمينه مرزها و چگونگي شكل گيري آنها در خليج فارس مطالب و مقالات بسياري وجود دارد. اما متأسفانه با وجود اهميت و نقش مديريت مرزها كه زمينه­ي ثبات و روابط فرامرزي صلح آميز بين كشورهاي همجوار را فراهم مي آورد و درك روش­هاي آن جايگاه مهمي براي كاهش كشمكش­ها و ناآرامي هاي مرزي دارد و مي تواند فرصت ها و ظرفيت هاي بالاي نواحي مرزي را در راستاي دستيابي به همكاري­هاي دو جانبه و همگرايي با كشورهاي همجوار تبديل كند، هنوز مورد توجه قرار نگرفته است. مديريت مرز در خليج فارس بعنوان يك منطقه با ظرفيت ها و پتانسيل هاي بالاي آن مي تواند اين ظرفيت ها را از حالت پتانسيل به بالفعل تبديل كند و سبب برقراري امنيت و شكل گيري همگرايي بين كشورهاي خليج فارس شود.

بر اين اساس، اين مقاله تلاش مي­كند تا شكاف بين مطالعات جغرافيايي با مديريت مرزي را بعنوان يك عامل همگرايي و برقرار كننده امنيت بين كشورهاي خليج فارس از بين ببرد و هدف كلي آن ارائه ديدگاهي كلي در زمينه نقش و جايگاه مديريت مرز در برقراري امنيت و همگرايي بين كشورها در خليج فارس مي باشد.

واژگان کلیدی: خليج فارس، مديريت مرز، امنيت، همگرايي

این مقاله در بیستمین همایش خلیج فارس ارائه و در مجموعه مقالات ان به چاپ رسیده است.



+ نوشته شده در  دوشنبه 21 آذر1390ساعت 8:54 AM  توسط محسن جان پرور  | 

بررسي زمينه هاي همكاري استان هاي مرزي با كشورهاي آسياي مركزي

(مورد: استان گلستان)

 محسن جان پرور

چکیده

منطقه آسياي مركزي شامل کشورهای تاجيكستان، ازبكستان، قزاقستان، تركمنستان و قرقيزستان است كه ميانِ روسيه، چين و هند قرار گرفته و از جنوب، بلوك كشورهاي مسلمان، يعني افغانستان، ايران و پاكستان آن را احاطه كرده­اند. با خروج این منطقه از سيطره شوروي و با توجه به موقعيت و منابع انرژي سرشار، جايگاه مهمي در نظريه هاي ژئواستراتژيكي و ژئوپليتيكي به آن اختصاص داده شد و رقابت­هاي منطقه­اي و فرامنطقه­اي و جهاني را بين كشورها و قدرت­ها براي نفوذ در اين منطقه و دست يابي به موقعيتي برتر در تبادلات جهاني با نفوذ در منطقه در گرفته است. در اين بين، جمهوری اسلامی ایران كه داراي مرزهاي مشترك و زمينه هاي فرهنگي و تاريخي مشترك با کشورهای منطقه آسياي مركزي است، داراي ظرفيت­هاي بالايي در نفوذ و گسترش روابط با کشورهای منطقه است. با توجه به اینکه كشور افغانستان در سال هاي اخير تحت نفوذ و سيطره ناتو و آمريكاست و اينكه مدت حضور اين نيروها نيز در اين كشور مشخص نيست ايران نمي تواند از آن کشور براي نفوذ بيشتر و بهتر در منطقه آسياي مركزي استفاده كند و برنامه هاي خود حداقل برنامه هاي كوتاه مدت خود را بر اساس نفوذ از طريق افغانستان قرار دهد. همچنين نفوذ از طريق درياي خزر با قزاقستان و از آنجا با كشورهاي آسياي مركزي نيز دشوار است. در اين راستا، بهترين گزينه و راه براي ايران استفاده از کشور ترکمنستان می باشد. در این بین ظرفيت هاي استان هاي هم مرز با تركمنستان برای نفوذ و گسترش در اين كشور و به تبع گسترش نفوذ در منطقه آسياي مركزي بسیار بالا بوده اما به دلایل مختلف این ظرفیت ها از سوی حکومت نادیه گرفته شده است. استان گلستان، به دلیل داشتن اقليت قومي تركمن و اشتراكات فرهنگي با اين كشور، از ظرفيت هاي بالايي در زمينه برقراري ارتباط با تركمنستان و كشورهاي آسياي مركزي، برخوردار است. لذا، در مقاله حاضر بر آن شده ایم که برای اولین بار با رویکرد جغرافیای سیاسی و طی مطالعاتی نظری و تحلیلی ظرفيت هاي استان هاي مرزي كشور با نمونه موردي استان گلستان را در آسياي مركزي  مورد بررسي و تحليل قرار دهیم. 

کلید واژه‌ها: آسياي مركزي، ایران، استان هاي مرزي، تركمنستان، گلستان.

این مقاله در مجموعه مقالات دومین همایش بازنگری روابط ایران و کشورهای آسیای مرکزی- ۴و ۵ آبان ماه در مشهد به چاپ رسیده است.

+ نوشته شده در  دوشنبه 13 دی1389ساعت 0:26 AM  توسط محسن جان پرور  | 

مرزها در ذهن: بازسازي تفكرات مرزي

چكيده:

بطور ساده مرزهاي بين كشوري دست ساخت­هايي انساني بر روي زمين مي باشند. مرزها به دلايل متنوع بوجود مي آيند و مي توان آنها را بر اساس اهداف و چگونگي استفاده تقسيم بندي كرد. آنها قادرند ميزبان تمامي سياست­هاي مهم اجتماعي و فعاليت­هاي اقتصادي باشند. از ديدگاه بسيار متفاوت ديگر، مرزها دست ساخت­هاي از پروسه­هاي استدلالي حاكم مي­باشند كه منجر به محدود كردن سرزمين­هاي يك قلمرو و مردم آن از ديگر سرزمین ها مي شوند. اين پروسه­ها مي­توانند تغيير يابند و مرزها بر بقاياي پديده­هايي كه ممكن است نظر ما را جلب كنند وجود داشته باشند و نه براي اهداف ضروري كه مدت طولاني ادامه مي يابند. اگر چه هنوز مطالعات درباره مرزها به دلايل مختلف ضروري مي باشند اما مرزها بصورت ذاتي مبهم مي­باشند. تفكرات درباره مرزها بايد بازتر شود و تغيير كند تا فضاي سرزمين مانند خانه بيشتر از فضاهاي ملي و مسئوليت هاي سياسي براي دنبال كردن زندگي آرام فراتر از مرزهاي هر كشور خاص در نظر گرفته شود. به بيان ديگر ما براي درك موضوع مرزها نياز داريم تا آنها را به صورت يك چيز ثابت نبينيم يا چيزي كه بايد به آن غلبه كرد بلكه مانند يك ساختار در حال تحول بايد شايستگي و ناشايستگي مرزها دوباره بررسي شود. موضوع مرزها، به علت تأثيرات واقعي و به خاطر تأثيرات ذهني كه دارند در جهان در قلمرو خاص عمل مي­كنند.

واژگان كليدي: مرزها، سرحدات، زندگي مطلوب، سرزمين، جهاني شدن

اين مقاله برگردان مقاله جان اگنيو مي باشد كه در سال ۲۰۰۸ در مجله Ethics & Global Politics به چاپ رسيده است.

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه 22 مهر1389ساعت 3:57 PM  توسط محسن جان پرور  | 

تفاوت بین جغرافیای سیاسی و ژئوپليتيك

 

The term was coined by Rudolf Kjellén, a Swedish political scientist, at the beginning of the 20th century. Kjellén was inspired by the German geographer Friedrich Ratzel, who published his book Politische Geographie (political geography) in 1897.

"Geopolitics as a branch of political geography is the study of reciprocal relations between geography, politics and power and also the interactions arising from combination of them with each other. According to this definition, geopolitics is a scientific discipline and has a basic science nature."(Hafeznia, M.R. 2006. Principles and Concepts of Geopolitics. Popoli Publications: Iran, pp 37–39.)

 Political geography is the field of human geography that is concerned with the study of both the spatially uneven outcomes of political processes and the ways in which political processes are themselves affected by spatial structures. Conventionally political geography adopts a three scale structure for the purposes of analysis with the study of the state at the centre, above this is the study of international relations (or geopolitics), and below it is the study of localities. The primary concerns of the sub-discipline can be summarised as the inter-relationships between people, state, and territory.

Difference:
Political geography is the geographical interpretation of politics, whereas geopolitics is the political interpretation of geography.
Political geography is a discipline that is concerned both with politics and geography.
"Geopolitics is studying geopolitical systems. The geopolitical system is the ensemble of relations between the interests of international political actors, interests focused to an area, space, geographical element or ways. - Vladimir Toncea, Geopolitical evolution of borders in Danube Basin, PhD 2006."

Political geography is studying borders of states, political structure of states, relationships between states including international trades and treaties etc.
So, the differences between geopolitics and political geography is:
- geopolitics is a dynamic aproach and political geography is a static one;
- geopolitics is focused on "before events" and political geography on "after events"

Source(s): mostly wiki

 

+ نوشته شده در  جمعه 12 شهریور1389ساعت 2:51 PM  توسط محسن جان پرور  | 

مرزهای فضای مجازی

 

بحث مرزهای فضای مجازی بحثی است که برای اولین بار در پایان نامه کارشناسی اینجانب با عنوان

 بررسی تحول مفهوم مرز در دوران معاصر به راهنمایی دکتر محمدرضا حافظ نیا و مشاوره دکتر پیروز

 مجتهدزاده مطرح شده است. در این پایان نامه ضمن بررسی چگونگی شکل گیری فضای مجازی به

 چگونگی عملکرد این فضا و حکومت ها در آن پرداخته شده است این مرزبندی در فضای مجازی در پایان

 نامه بصورت زیر تقسیم بندی شده است:

۱- فیلترها

۲- کدهای مخابراتی

۳- کارت های اعتباری

۴- کدهای اینترنتی

 

لازم به ذکر است که این تقسیم بندی جزئی از تقسیم بندی جدیدی است که از سوی اینجانب از مرز

و مرزبندی صورت گرفته است که متفاوت از سایر تقسیم بندی ها درباره مرز می باشد برای کسب

اطلاع بیشتر شما می توانید به این پایان نامه که در کتابخانه مرکزی دانشگاه تربیت مدرس موجود

است مراجعه کنید.

لازم به ذکر است که پایان نامه مذکور به همراه مطالب اضافه شده به آن که جنبه نظری مرز و مرزبندی

 را در بر می گیرد بصورت کتاب درآمده و به زودی به چاپ می رسد.  

 

توجه: لطفا برای جلوگیری از سوء استفاده ها در این زمینه مطلب مذکور را با رفرنس مورد استفاده

 قرار دهید.

رفرنس:

1-     جانپرور، محسن. (1386). بررسي تحول مفهوم مرز در دوران معاصر. پايان نامه دوره كارشناسي ارشد به راهنمايي محمد رضا حافظ نيا. تهران. دانشگاه تربيت مدرس. ص ۱۵۱.

 

 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه 13 مرداد1389ساعت 10:54 AM  توسط محسن جان پرور  | 

 آمایش سرزمین و امنیت ملی در مناطق مرزی 

 

محسن جان­پرور (دانشجوی دکتری جغرافياي سياسي دانشگاه تربیت مدرس)

علي مهرو (کارشناسي ارشد جغرافيا و برنامه ريزي روستايي)

 چکیده:

يكي از مسائل مهم و كليدي كه در كنار برنامه ريزي هاي كلان و بخشي بايد به طور مستقل به آن پرداخته شود، برنامه ريزي آمايش سرزمين و برنامه ريزي منطقه اي است. برنامه ريزي آمايش سرزمين چون با ديدي وسيع و همه جانبه به فضاي ملي نگاه مي كند، كليه مناطق كشور را با حوصله و دقت از جهات مختلف مورد مطالعه و شناسايي قرار مي دهد و براساس توانمنديها، قابليتها و استعدادهاي هر منطقه باتوجه به يكنواختي و هماهنگي اثرات نتايج عملكردهاي ملي آن ها در سطح ملي، نقش و مسئوليت خاص به مناطق مختلف كشور محول مي كند. مهمترين خصوصيات آمايش سرزمين، جامع نگري، دورانديشي، كل گرايي، كيفيت گرايي و سازماندهي فضاي كشور است. هدف آمايش سرزمين، توزيع بهينه جمعيت و فعاليت در سرزمين است، به گونه اي كه هر منطقه متناسب با قابليت ها، نيازها و موقعيت خود از طيف مناسبي از فعاليت هاي اقتصادي و اجتماعي برخوردار باشد و جمعيتي متناسب با توان و ظرفيت اقتصادي خود بپذيرد. به عبارت ديگر، هدف كلي آمايش سرزمين، سازماندهي فضا به منظور بهره وري مطلوب از سرزمين در چارچوب منافع ملي است.

در این بین، با توجه به جایگاه برجسته ای که آمایش سرزمین در تأمین امنیت ملی کشور به ویژه در مناطق مرزی دارا می باشد. در این مقاله به بررسی جایگاه آمایش سرزمین در تأمین امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران در مناطق مرزی شمال غرب کشور پرداخته شده است.

واژگان کلیدی: آمایش سرزمین- مناطق مرزي- امنيت ملي- شمال غرب كشور

 

+ نوشته شده در  شنبه 1 خرداد1389ساعت 8:27 PM  توسط محسن جان پرور  | 

بررسي و تحليل تأثير جهاني شدن بر ماهيت مرزها

 

نگارندگان

 دکتر محمدرضا حافظ­نيا- استاد جغرافياي سياسي، دانشگاه تربيت مدرس

دکتر پيروز مجتهدزاده- دانشيار جغرافياي سياسي، دانشگاه تربيت مدرس

محسن جان­پرور- کارشناسي ارشد جغرافياي سياسي، دانشگاه تربيت مدرس

چکيده                                                                                                                         

مرز يکي از مفاهيم اساسي و مهم در جغرافياي سياسي مي باشد، اما هم اکنون بحث­هاي زيادي در زمينه از ميان رفتن و بي­اهميت شدن مرز در عصر جهاني شدن وجود دارد. بحث­ها در زمينه جهاني شدن و تأثير آن بر مرزها آنچنان توسعه پيدا کرده است که در باور برخي صاحب نظران بويژه علوم اجتماعي چنين جلوه مي­کند که با توجه به پيشرفت­هاي علمي و تکنولوژيک، ديري نخواهد گذشت که خانواده بشري شاهد از ميان رفتن جدايي­هاي مرزي، سرزميني و هويتي خواهد بود و جهان سياسي در عمل به «دهکده» اي يکدست تبديل خواهد شد. اين تحقيق با رويکرد جغرافياي سياسي سعي دارد تا تأثير فرآيند جهاني شدن را بر ماهيت مرز بررسي کند. به اين معني که شکل گيري جنبه­هاي مختلف جهاني شدن اگرچه باعث تحولات زيادي در ابعاد مختلف شده است ولي اين تحولات نتوانسته­اند ماهيت مرزها را تحت تأثير قرار دهد. بعلاوه، استدلال اصلي تحقيق اين است که ماهيت مرز با توجه به فرآيند جهاني شدن تحت تأثير قرار نگرفته است. در اين راستا، اين اعتقاد وجود دارد که از ابتدا جهان خلقت بر تفاوت و نيز وجود ديدگاه و منافع متفاوت انسان ها منشأ مي گيرد و تا زماني که انسان وجود دارد مرزها نيز وجود خواهند داشت و جهاني شدن و توسعه ارتباطات و غيره، جايگاه و نقش مرزها در زندگي اشتراکي  انسان­ها را از بين نمي برد. 

واژگان کليدي: ماهيت مرز، جهاني شدن، جغرافياي سياسي

 

اين مقاله برگرفته از پایان نامه دوره کارشناسی ارشد می باشد که در مجله جغرافیای دانشگاه تربیت مدرس که یک مجله علمی - پژوهشی است به زودی به چاپ می رسد

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه 11 اردیبهشت1389ساعت 1:16 PM  توسط محسن جان پرور  | 

تبدیل واحدهای اندازه گیری مایل و کیلومتر

 

در مطالعات جغرافیایی بخصوص جغرافیای سیاسی در زمینه بیان

مساحت کشور و یا طول مرزها و فاصله ها از واحد مایل، کیلومتر،

مایل مربع و کیلومتر مربع استفاده می شود که تبدیل آنها به یکدیگر

برای دانشجویان و دانش آموزان مشکل است. برای درک بهتر این

واحدها و تبدیل آنها به یکدیگر باید بصورت زیر عمل کرد:

الف: ۱.۶ کیلومتر مساوی است با یک مایل

ب: ۰.۶۲۵ مایل مساوی است با یک کیلومتر

ج: یک مایل مربع مساوی است با ۲.۵۶ کیلومتر مربع

د: یک کیلومتر مربک مساوی است با ۰.۳۹ مایل مربع

 

برگرفته از سایت:  http://pulse.pharmacy.arizona.edu/math/country_borders.html

 

+ نوشته شده در  یکشنبه 15 فروردین1389ساعت 6:52 PM  توسط محسن جان پرور  | 

اصطلاحات مرزی و تعاریف آنها

برخی اصطلاحات مرزی و تعاریف آنها:

مرز: چیزی که حریم ها و محدوده ها را نشان می دهد.

Boundary - something that indicates bounds or limits

تحدید حدود مرز: مرزهای سیاسی روی سطح زمین بوسیله استفاده از سازه های ساخته شده بشری مانند حصارها و دیوارها تعیین حدود می شوند.

Boundary Delimitation - political boundaries on Earth's surface are determined by the use of man-made structures such as fences and walls, i.e., Iran/Iraq

علامت گذاری مرز: هیچ نوع علامت و نشانه فیزیکی روی سطح زمین که وجود مرز را نشان دهد، وجود ندارد. مثل مرز عربستان سعودی و عمان.

Boundary Demarcation - there are no physical signs on Earth's surface to show that a boundary exists, i.e., Saudi Arabia/Omen

اختلاف مرزی: هنگامی که دو یا چند کشور همسایه درباره علامتگذاری مرز سیاسی مخالف هستند.

Boundary Dispute - when two or more states disagree about the demarcation of a political boundary

منطقه سرحدی: جایی که در آن هیچ کشوری حق اعمال کنترل سیاسی ندارد مانند قطب جنوب و بخش هایی از عربستان سعودی.

Frontier - zone where no state exercises political control, i.e., Antarctica and portions of Saudi Arabia


مرز فیزیکی: چهره های اصلی طبیعی همچون صحراها، رشته کوه ها و بدنه آب که که بعنوان جداکننده بکار می روند مانند دریاچه های بزرگ و بیابان صحرا.

Physical Boundary - major physical features such as deserts, mountain ranges, and/or water bodies that serve as a means of separation, i.e., Great Lakes, Pureness Mountains, and Sahara Desert

مرز هندسی: خطوط مستقیمی است که بعنوان مرزهای سیاسی بکار می روند و پیوندی با تفاوت های طبیعی و فرهنگی ندارند مانند مرز بین کانادا و ایالات متحده.

Geometric Boundary - straight lines that serve as political boundaries that are unrelated to physical and /or cultural differences, i.e., United States/Canadian border

مرز فرهنگی سیاسی: مرز سیاسی که جداکننده فرهنگ های مختلف از یکدیگر است مانند یوگسلاوی پیشین.

Cultural Political Boundary - political boundary that separates different cultures, i.e., former Yugoslavia

مرز مذهبی: مرزی که جداکننده مذاهب مختلف از یکدیگر است مانند مرز بین ایرلند شمالی و ایرلند.


Religious Boundary - boundary that separates different religions, i.e., Northern Ireland/Ireland

مرز زبانی:  مرزی که جداکننده متکلمان به زبان های مختلف است مانند بطور سنتی بسیاری از کشورهای اروپا همچون انگلیس، فرانسه، اسپانیا و پرتقال.

Language Boundary - boundary that separates different language speakers, i.e., traditionally many countries in Europe such as England, France, Spain, and Portugal

تکوین مرز: چگونگی تحول مرزها با گذشت زمان.

Genetic Boundary - how boundaries evolve over time

مرز مستحکم: هنگامی که کشوری بنا کند سدهای فیزیکی را در امتداد مرز برای محافظت از ورود و خروج افراد از سرزمین خود یا به سرزمین کشور دیگر مانند دیوار چین، دیوار برلین و خاکریزها در امتداد مرز صحرای بزرگ بین مراکش و اسپانیا.

Fortified Boundary - when a state constructs physical barriers along a boundary to either keep people in or out of its territory, i.e., Great Wall of China, Berlin Wall, earth berms along the Morocco/Spanish Sahara border

Author Dan Snyder; adapted from Rick Gindele Smoky Hill High School Cherry Creek School District Aurora, Colorado

+ نوشته شده در  چهارشنبه 11 فروردین1389ساعت 9:25 AM  توسط محسن جان پرور  | 

بررسي و تحليل عوامل همگرايي و واگرايي در افغانستان

بررسي و تحليل عوامل همگرايي و واگرايي در

افغانستان

نگارنده:

محسن جان­پرور[1] (دانشجوی دکتری  جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس)

چكيده

یکپارچه کردن مناطق  و قوميت هاي مختلف يك کشور به صورت يك واحد سازمان يافته مجرد كه در آن كليه ساكنان تابعيت و وفاداري خود را عرضه دارند، يكي از مشكل­ترين و در عين حال ضروري ترين تكاليف برای هر کشوری می باشد. کشور افغانستان دارای اقليت هاي قومي، نژادي، زباني و مذهبي فراوانی است، که زمینه گسستگی، شکاف، تنش و کشمکش های فراوانی در این کشور را، فراهم کرده و یکپارچگی ملی این کشور را با خطر جدی روبرو ساخته است. از اين رو تلاش براي وحدت و انسجام مردم و فراهم سازي زمينه هاي همزيستي اقوام در چارچوب يك حکومت كارآمد در جهت کنترل و از بین بردن  گسست­ها و تنش­های موجود در این کشور در وهله اول نیاز به شناخت نیروهای همگرا (آیکونوگرافی): اسلام، زبان فارسی دری، نمادهای ملی، تهدیدات خارجی و .... و نیروهای واگرا (سیرکولاسیون): نام افغانستان، ناهمگونی های مذهبی، قومی و زبانی، عدم وجود قدرت مرکزی فراگیر، موقعیت پیرامونی قومیت ها، فقدان رهبری کاریزماتیک، اقتصاد افغانستان و ... است که بتوان با برنامه ریزی و تقویت این نیروها (آیکونوگرافی) و با مقابله با نیروهای دیگر (سیرکولاسیون) اتحاد ملی و یکپارچگی در افغانستان را بالا برد و زمینه شکل گیری ملت و یک حکومت ملت پایه در این کشور فراهم کرد.

کلید واژه: اتحاد ملی، افغانستان، نیروهای همگرا، نیروهای واگرا



[1]Email: janparvar@modares.ac.ir

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه 8 مهر1388ساعت 7:24 PM  توسط محسن جان پرور  | 

بررسی و تحلیل جایگاه و نقش مرز در تقویت هویت ملی (ایرانیان)

 بررسی و تحلیل جایگاه و نقش مرز در تقویت

هویت ملی (ايرانيان)

محسن جان پرور (دانشجوي دکتری جغرافياي سياسي دانشگاه تربيت مدرس)


چکیده:

در هزاره سوم، آهنگ جهانی شدن سریع تر از گذشته در مسیر ادغام دنیا در حرکت است و فرصت ها و امکانات زیادی برای دولت ها و ملت ها فراهم ساخته است؛ از سوی دیگر نگرانی های فزاینده ای نیز در حفظ ارزشهای حیاتی، هویت و همبستگی ملی برای کشورها به وجود آورده است. این موضوع کشورها را بر آن داشته است که، به تقویت عناصر و عوامل موثر در زمینه حفظ هویت و همبستگی ملی خود بپردازند. از آنجا که مرزها این توانایی را دارند که وحدت سیاسی را در یک سرزمین فاقد هر گونه وحدت طبیعی و انسانی ممکن سازند و همچنین نقش چشمگیری در هویت سازی و همبستگی ملی دارند. کشورها به اشکال مختلف مانند احیاء و بازآفرینی مجدد بعضی از نقشهای مرز و بوجود آوردن اشکال جدید مرزی، از این ویژگی مرزها در تقویت هویت و همبستگی ملی خود استفاده می کنند. كشور ايران نيز در اين راستا ميتواند با استفاده از اين وي‍ژگي مرزها در تقويت هويت و همبستگي ملي خود و همچنین در شناسایی و گسترش حوزه نفوذ خود سود ببرد. در این راستا از آنجا که ایران کشوری است که دارای تمدنی بزرگ و همچنین دارای گستره فرهنگی وسیعی است می تواند با شناسایی مرزهای خود در زمینه های مختلف از آن درجهت تقویت و همچنین گستره حوزه نفوذ خود استفاده کند.

  واژگان كليدي:  ايران، مرز، هويت ملي، اتحاد ملي

 

+ نوشته شده در  سه شنبه 10 شهریور1388ساعت 9:26 AM  توسط محسن جان پرور  | 

آمايش سرزمين

آمايش سرزمين و امنيت ملي

يكي از مسائل مهم و كليدي كه در كنار برنامه ريزي هاي كلان و بخشي بايد به

طور مستقل به آن پرداخته شود، برنامه ريزي آمايش سرزمين و برنامه ريزي

 منطقه اي است. برنامه ريزي آمايش سرزمين چون با ديدي وسيع و همه جانبه

 به فضاي ملي نگاه مي كند، كليه مناطق كشور را با حوصله و دقت از جهات

 مختلف مورد مطالعه و شناسايي قرار مي دهد و براساس توانمنديها، قابليتها و

 استعدادهاي هر منطقه باتوجه به يكنواختي و هماهنگي اثرات نتايج عملكردهاي

 ملي آن ها در سطح ملي، نقش و مسئوليت خاص به مناطق مختلف كشور

 محول مي كند. مهمترين خصوصيات آمايش سرزمين، جامع نگري، دورانديشي،

 كل گرايي، كيفيت گرايي و سازماندهي فضاي كشور است. هدف آمايش

 سرزمين، توزيع بهينه جمعيت و فعاليت در سرزمين است، به گونه اي كه هر

 منطقه متناسب با قابليت ها، نيازها و موقعيت خود از طيف مناسبي از فعاليت

 هاي اقتصادي و اجتماعي برخوردار باشد و جمعيتي متناسب با توان و ظرفيت

 اقتصادي خود بپذيرد. به عبارت ديگر، هدف كلي آمايش سرزمين، سازماندهي

 فضا به منظور بهره وري مطلوب از سرزمين در چارچوب منافع ملي است.

بطور خلاصه و كوتاه :

آمایش سیاسی فضا یعنی: تعیین مکان پدیده ها در فضا

+ نوشته شده در  دوشنبه 9 شهریور1388ساعت 7:32 PM  توسط محسن جان پرور  | 

منابع آزمون کارشناسي ارشد رشته جغرافياي سياسي

منابع آزمون کارشناسي ارشد رشته جغرافياي سياسي و ژئوپليتيک دانشگاهها و مراکز آموزش عالي کشور

   


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 21 اردیبهشت1388ساعت 11:12 PM  توسط محسن جان پرور  | 

منابع آزمون کارشناسي ارشد سنجش از دور

منابع آزمون کارشناسي ارشد سنجش از دور دانشگاه هاي کشور

    


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 21 اردیبهشت1388ساعت 11:11 PM  توسط محسن جان پرور  | 

معرفی معتبر ترین مرکز مرزشناسی جهان

دانشگاه دورهام

در زمینه مرزشناسی و مطالعات مرزی دانشگاه دورهام انگلیس در زمینه های مختلف مطالعات مرزی جزء پیشتازان این عرصه است. این دانشگاه دارای واحدی به نام واحد پژوهشی مرزهای بین المللی است (International Boundaries Research Unit) یا بصورت مخفف (IBRU) می باشد. تولیدات این دانشگاه در زمینه ترسیم و نقشه کشی مرزها و همچنین دیگر مطالعات مرزهای بین المللی معتبر بوده و مورد استفاده و اعتماد همه کشورهاست.

آدرس سایت این دانشگاه و این واحد پژوهشی برای علاقمندان مطالعات و تحقیقات مرزی در زیر اورده شده است.

http://www.dur.ac.uk/ibru/

http://www.dur.ac.uk

+ نوشته شده در  چهارشنبه 16 اردیبهشت1388ساعت 12:22 PM  توسط محسن جان پرور  | 

بررسي تحول مفهوم مرز در دوران معاصر

چکيده پایان نامه دوره کارشناسی ارشد:

نگارنده: محسن جانپرور به راهنمایی دکتر محمد رضا حافظ نیا و مشاوره دکتر پیروز مجتهدزاده

تاریخ دفاع: ۲۹/۳/۱۳۸۷ دانشگاه تربیت مدرس

بررسي تحول مفهوم مرز در دوران معاصر

مرز، يکي از مفاهيم اساسي و مهم در جغرافياي سياسي مي باشد، اما هم اکنون بحث­هاي زيادي در زمينه از ميان رفتن و بي اهميت شدن مرز با توجه به تحولات دوران معاصر وجود دارد. بر اين اساس، در اين پژوهش با استفاده از نظرات و مباحث مطرح شده و واقعيت هاي موجود و همچنين نظر سنجي از اساتيد در مورد مرز، هدف از اين تحليل و بررسي، پاسخ به اين سوال اصلي تحقيق است که مفهوم مرز با توجه به تحولات و دگرگوني هاي دوران معاصر دچار چه تحولاتي شده است؟ براي پاسخ به اين سوال در اين پژوهش دو فرضيه مطرح شده است. فرضيه اول تحقيق اين است که تحولات دوران  معاصر  باعث تغيير ماهيت و كاركرد مرز شده است و فرضيه دوم اين است که تحولات دوران معاصر باعث شکل گيري مرزهاي جديدي شده است. در اين راستا، بعد از مطالعه و بررسي واقعيت­ها و مباحث موجود در زمينه مرز با توجه به تحولات دوران معاصر  (در اين تحقيق اين تحولات: جهاني شدن، ورود به عصر اطلاعات، فروپاشي شوروي و حادثه 11 سپتامبر در نظر گرفته شده است)، همچنين نظر سنجي از اساتيد رشته­هاي (جغرافياي سياسي، علوم سياسي، جامعه شناسي و روابط بين الملل) در اين زمينه و آزمون فرضيات بر اساس يافته­هاي تحقيق، نتيجه تحقيق نشان داد که تحولات دوران معاصر نتوانسته ماهيت مرزها را تحت تأثير قرار دهد چون ماهيت مرز چيزي است که از وجود ماهيت و ويژگي هاي متفاوت انسان ها منشأ مي گيرد و تا زماني که انسان وجود دارد مرزها نيز وجود خواهند داشت و هيچ موقع از بين نمي روند، اما اين تحولات توانسته کارکرد مرز را تحت تأثير قرار دهد. بنابراين بخش اول فرضيه اول تحقيق رد مي شود و بخش دوم آن تأييد مي­شود. در مورد فرضيه دوم، تحولات دوران معاصر باعث از بين رفتن و بي اهميت شدن مرزها نشده است از سوي ديگر باعث شکل گيري و بوجود آمدن مرزهاي جديد (مرزهاي هويتي و مجازي) شده است. بنابراين فرضيه دوم مورد تأييد قرار مي گيرد. در نتيجه تحولات دوران معاصر به هيچ وجه مرزها را از بين نبرده و بي اهميت نکرده است بلکه فقط کارکرد آن را تحت تأثير قرار داده و از سوي ديگر باعث شکل­گيري و بوجود آمدن مرزهاي جديدي نيز شده است.

كليد واژه ها(فارسي): مفهوم مرز، جهاني شدن، جهان بدون مرز، تحولات دوران معاصر، جغرافياي سياسي


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه 16 اردیبهشت1388ساعت 12:7 PM  توسط محسن جان پرور  | 

امنيت انساني در مناطق مرزي ايران و افغانستان

خلاصه مقاله ۱

امنيت انساني در مناطق مرزي ايران و افغانستان

(موانع و راهکارها)

 محسن جان­پرور[1]علي مهرو

مفهوم امنيت مرزي به معني جلوگيري از هر گونه اعمال منافي قانون در طول مرزهاي يک کشور و قانوني کردن تردد اشخاص و حمل و نقل کالا و حيوانات اهلي با رعايت ضوابط قانوني از طريق دروازه هاي مجازي مرزي است بديهي است امنيت مرزها پشتوانه­اي محکم براي امنيت انساني با ابعاد متنوعش در داخل کشور است و هر گونه ناامني در مرز قادر است در سيستم هاي اقتصادي، فرهنگي، سياسي، اجتماعي و نظامي داخل کشور اخلال ايجاد نمايد و در مقابل امنيت مطلوب قادر است در حد خود در امنيت مرزي و داخلي کشور سهم بسيار برجسته­اي را به خود اختصاص دهد [1] در اين راستا، کشورهايي که درگير ناامني در مناطق مرزي خود بوده اند، دريافته اند که عمده ترين مسايل مربوط به اين ناامني ها، ناشي از شرايط توسعه نيافتگي و پي آمدهاي تبعي آن بوده است. به عبارت ديگر شرايط فقر و تنگدستي در اين مناطق مي تواند محيط مناسبي جهت ناامني و تحريک دشمنان در بهره برداري از سر پل هاي به وجود آمده در اين مناطق گردد. در واقع توسعه ­نيافتگي مناطق مرزي، ارتباط مستقيمي با عدم تعادل بين مناطق مرزي و مرکزي يک کشور دارد. همچنين با گسترش ناامني و توسعه نيافتگي در مناطق مرزي، نتايج آن به طور مستقيم و بلافاصله به کل کشور منتقل مي شود. [2] بر اين اساس، اين مقاله با در نظر گرفتن مسايل اقتصادي در مناطق مرزي ايران و افغانستان به بررسي ناامني هاي انساني ناشي از آن پرداخته است.

کشور ايران با توجه به اينکه کالبد طبيعي سرزمين آن با ارائه تواناييهاي بالقوه موضعي، حاوي اختلافات بس عميق در زمينه بازدهي محيط است، بنابراين اين اختلافات و ناهمگوني در سطوح محيطي خود موجب گسيختگي عميقي در زمينه توزيع فضايي جمعيت و فعاليت شده و فضاهاي خالي و پرتراکمي را ايجاد مي کند. به ويژه اينکه، بخش وسيعي از سرزمين ايران در مناطقي قرار دارد که با توجه به خست و خشونت طبيعت، بازده آني و صرفه اقتصادي را برآورده نمي کند [3]. علاوه بر آن تمرکزگرايي در سياست هاي رشد و توسعه اقتصادي، نابرابري هاي منطقه­اي را در کشور به دنبال داشته است. که از ديد تئوريک، اين نابرابري باعث بهره گيري نامتناسب از فضا، جابجايي نيروي انساني و سرمايه، مهاجرت و افزايش شکاف ميان مناطق برخوردار و محروم شده است. هر چند نابرابري هاي فضايي در درجه نخست به قابليت هاي فيزيکي و ذاتي مناطق بستگي دارد اما نظام اقتصادي، شيوه توليد و مبادله و چگونگي سرمايه گذاري ها سبب مي شود تا از قابليت هاي محدود نيز درست استفاده نشود [4] در جنوب شرق ايران، مناطق مرزي استان سيستان و بلوچستان يکي از بارزترين موارد نابرابري فضايي را به لحاظ توسعه اقتصادي در کشور داراست که به دليل دور افتادگي، پرت بودن، در حاشيه بودن و به ويژه گسستگي فضاي سرزميني آن از بقيه کشور، تأثير گذاري اين منطقه در مقياس کشوري را بسيار کم رنگ کرده و باعث شده که اين استان يکي از مناطقي باشد که با توجه به قابليت­هاي طبيعيش و سياست هاي اقتصادي حاکم بر کشور جزو توسعه نيافته ترين استان هاي کشور شود. اين عدم توسعه در منطقه مرزي ايران و افغانستان و وضعيت بد اقتصادي و ناتواني در تامين مايحتاج زندگي خود از راههاي قانوني باعث شده است که مردم اين مناطق که عموما نيز به خاطر کمبود اشتغال در اين مناطق بيکار مي باشند بازيچه سرمايه داران بزرگ قرار گرفته و اقدام به واردات کالا از طریق غير قانوني براي اين افراد بکنند و در مقابل آن دستمزد بسيار اندکي را دريافت کنند. این مسئله به همراه مسائل زیر زمینه ناامنی های انسانی را در این منطقه فراهم کرده  و بصورت های مختلف زندگی مردم را در این منطقه تحت شعاع قرار داده است.

1-     توسعه نيافتگي منطقه مرزي ايران و افغانستان (به عنوان مهمترين مسئله)

2-     قاچاق کالا و مواد مخدر

3-     حضور قدرت هاي سلطه گر فرا منطقه اي و مافياهاي مواد مخدر

4-     ايلي بودن جامعه افغانستان

5-     عدم تسلط کامل حکومت مرکزي بر تمام مناطق افغانستان

6-      تلاش وهابيون سني در اين منطقه  

7-     و ...

منابع:

1-       اعتماد سلطان محمد (1375). امنيت و ثبات اجتماعي در برنامه هاي آمايش سرزمين، ايجاد قطب هاي جديد اقتصادي و سياسي جابجايي جمعيت. مجموعه مقالات ارائه شده در همايش توسعه و امنيت عمومي. جلد دوم. ناشر وزارت کشور.

2-     عندليب، عليرضا (1380). نظريه پايه و اصول آمايش مناطق مرزي جمهوري اسلامي ايران. تهران. انتشارات دوره عالي جنگ. ص 3-2.

3-       سرور، رحيم. (1384). جغرافياي کاربردي و آمايش سرزمين. تهران. انتشارات سمت.

4-       ياسوري، مجيد. (1384). سياستگذاري منطقه اي و چگونگي نابرابري ها در کشور. فصلنامه سياسي – اقتصادي. شماره 212-211.



[1]  دانشجوي دکتري جغرافياي سياسي دانشگاه تربيت مدرس

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه 16 اردیبهشت1388ساعت 11:44 AM  توسط محسن جان پرور  | 

بررسی تحول مفهوم مرز در عصر جهانی شدن

بررسی تحول مفهوم مرز در عصر جهانی شدن

 نگارندگان:

دکتر محمد رضاحافظ نیا* (استاد جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس)

 محسن جان پرور** (دانشجوي كارشناسي ارشد جغرافياي سياسي دانشگاه تربيت مدرس)

 چکیده:

وقتی مفهوم جدیدی رایج و همگانی شود، بیشتر به دلیل تغییرات مهمی است که در جهان در حال رخ دادن است. بر این اساس ایده ها و نظریه های مختلفی در مورد  آن ارائه می شود. در دهه 1990 صحبت درباره «جهانی شدن» توسعه یافت که حاکی از آن بود که تحولات زیادی در ابعاد مختلف در حال شکل گیری است. یکی از آثار این تحولات تغییر در مفهوم مرز در جغرافیای سیاسی است که مفهوم سنتي آن با تحولات جديد دگرگون گرديده است، و در باور برخی از صاحب نظران  بویژه علوم اجتماعی چنین جلوه می کند که با توجه به پیشرفت های علمی و تکنولوژیک، دیری نخواهد گذشت که خانواده بشری شاهد از میان رفتن جدایی های مرزی و سرزمینی و هویتی خواهد بود و جهان سیاسی در عمل به «دهکده»ای یکدست تبدیل خواهد شد.

لکن واقعیت اینست که جهاني شدن صنعت، تجارت، امور مالي و علوم، مشاغل و فعاليتهاي ورزشي و غیره مرزهای مختلفی را مطرح کرده است. به عبارت ديگر مفهوم مرز تغيير كرده و باعث شکل گیری مرزهاي مختلفي براي مقاصد مختلف شده است که می توان از مرزهای عینی و فیزیکی، مرزهای مجازی و  مرزهای ذهنی یاد کرد.

 

واژگان کلیدی:  مرز،  جهانی شدن، ژئوپلیتیک، جغرافیای سیاسی


 

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه 16 اردیبهشت1388ساعت 11:35 AM  توسط محسن جان پرور  | 

با عرض سلام

اين وبلاگ در راستاي مطالعات و بررسي خاص در زمينه مرزهاست. بر اين اساس در اين وبلاگ سعي

 مي شود بحث هاي در زمينه مرزها ارائه شود. همچنين بحث هاي اين وبلاگ از جنبه علمي

  برخوردار بوده و رفرنس دهي از آن با ذكر منبع بلامانع است.

لازم به ذكر است كه اين وبلاگ شامل نظرات و تحقيقات شخصي نويسنده وبلاگ نيز مي باشد بر اين

 اساس از همه دوستاني كه به اين وبلاگ سر مي زنند درخواست مي شود نظاتشون را در اين زمينه

 نوشته تا در بهبود مطالب وبلاگ كمك شود.

با تشكر مديريت وبلاگ

+ نوشته شده در  پنجشنبه 1 اسفند1387ساعت 10:52 AM  توسط محسن جان پرور  |